Арассыыйаҕа норуоттар сомоҕолоһууларын, Саха сиригэр култуура сылларын чэрчитинэн олунньу 23 күнэ Тумат эр бэртэригэр икки бүк үөрүүлээх, өрө көтөҕүллүүлээх күнүнэн буолла.
Дойдубутугар суолталаах бырааһынньыкпыт үөрүүлээх арыллыытын, устуоруйатын уонна Арассыыйа армиятыгар билигин ытык иэһин төлөөн мотострелковай чааска сулууспалыы сылдьар Эрхан Горохов туһунан билиһиннэрии кэнниттэн С.Н. Дьяконов аатынан “Түмсүү” култуура дьиэтигэр киэһэ 16 чаастан бэлэмнэммит саалаҕа олохтоох дьаһалта баһылыгын В.А. Лебедев кубогар бэрт сэргэх, үгэс буолбут, өрө көтөҕүллүүлээх, төрдүс сылын “Өбүгэ оонньуулара” ситимин быспакка ыытылынна. Дьаһалта баһылыга Василий Лебедев үөрүүлээх быһыыга-майгыга эҕэрдэ тылын кэнниттэн күөн күрэһи арыйда.
Күөн күрэс нэһилиэкпит сайдыытыгар, обществоҕа, дьиэ-кэргэҥҥэ эр киһи, Аҕа оруолун үрдэтэргэ, чөл олоҕу тутуһарга көҕүлүүр, ыччат дьону аныгы олох ирдэбилигэр уһуйарга холобур буоларын ситиһэр сыаллаах тэриллэр.
Тоҕус түһүмэхтээх оонньууга уопсайа 5 эр бэртэрэ күөн көрүстүлэр, күрэс былдьастылар. Ол курдук Арассыыйа аармыйатыгар ытык иэстэрин төлөөн сулууспалаабыт эдэр эрчимнээх ыччаттарбыт: итиинэн хааччыйар тэрилтэ үлэһиттэрэ Иннокентий Аввакумов, Гаврил Миронов, эдэр ыччаты салайар исписэлиис Алистан Томскай, эдэр ыччат түмсүүттэн кыттыыны ыллылар — Егор Слепцов, Петр Томскай.
Түһүмэхтэрбитигэр: ойбонтон уулааһын, мүһэ былдьаһыы, бэһирик сүүрдүү, кириэс тэбии, илии аннынан тутум маһынан тахсыы, мас-тардыһыы, өһөс торбос, уһуну ыстаныы уонна наарта ыстаныы киирбиттэрэ. Өрө күүрүүлээх тыҥааһыннаах күрэхтэһии кэнниттэн үһүс төгүлүн муҥутуур кыайыылааҕынан таҕыста — Гаврил Миронов, 2 миэстэ — Иннокентий Аввакумов, 3 миэстэ — Алистан Томскай буоллулар.
Сүрүн судьуйанан оскуола дириэктэрэ Виул Ребров, арбитрынан физкультура учуутала Василий Легусин, комментаторынан — история, общество учуутала Бэргэн Захаров үлэлээтилэр. Миэстэлэспиттэргэ Добун сурук, түөскэ кэтиллэр мэтээл, оттон кыттыыны ылбыттарга Туоһу суруктар, күүс-көмө буолбут дьоммутугар Махтал суруктар туттарылыннылар. Кыайыылаахтарга харчынан бириис туруоран спонсордаатылар: култуура дьиэтин исписэлииһэ Людмила Слепцова, уус-уран салайааччы Мичил Томскай.
Тохтобул кэмигэр оскуола үөрэнээччилэрэ Арассыыйа аармыйатыгар аналлаах эҕэрдэ ырыаларын бэлэх ууннулар. Кэлбит көрөөччүлэр – “ыалдьааччылар” кыттааччылары ытыс тыаһынан, ыһыынан-хаһыынан өйөөтүлэр.
Күүстэрин холоһон күрэххэ кыттыбыт уоланнарбытыгар олоххо дьулууру, үрдүк ситиһиилэри, эйэлээх халлааны, чэгиэн доруобуйаны баҕарабыт.
Елизавета Горохова