Атырдьах ыйын 21 күнүгэр Депутатскайдааҕы оҕо библиотекатыгар Николай Иннокентьевич Попов-Күндүлүн «Атыыһыт аҕа ууһун удьуора» диэн кинигэтин презентацията итии чээйдээх, иһирэх кэпсээтиилээх көрсүһүү быһыытынан буолан ааста.
Биир дойдулаахпыт, биллиилээх кыраайы үөрэтээччи, суруналыыс, суруйааччы, СӨ култуураатын үтүөлээх үлэһитэ, «Гражданскай килбиэн» бэлиэ хаһаайына, Усуйаана улууһун бочуоттаах олохтооҕо, Арассыыйа Суруналыстарын, СӨ Суруйааччыларын сойууһун, РФ Географическай обществотын Саха сиринээҕи салаатын чилиэнэ Николай Иннокентьевич Попов-Күндүлүн эдэр эрдэҕиттэн төрөөбүт дойдутун туһунан, Усуйаана улууһун историятын, этнографиятын, фольклорун матырыйалларын хомуйан хас да кинигэ ааптара буолар. Ону таһынан кини уонтан тахса кинигэ тахсарыгар кыттыспыта, икки сүүс кэриҥэ ыстатыйаны улуус, өрөспүүбүлүкэ хаһыаттарыгар таһаартарбыта.
«Атыыһыт аҕа ууһун удьуора» саҥа кинигэтигэр Николай Попов-Күндүлүн Арассыыйа эбэ хотун киин уобалаһыттан Муустаах муора байҕал кытылын туундаратыгар кэлэн олохсуйбут нуучча атыыһытын Санников Яков Абрамович хаан-уруу аймахтарын туһунан үгүс сыллар тухары матыраайаллары хомуйан киллэрбит.
Кинигэ сахалыы-нууччалыы суруллубут түөрт түһүмэхтээх, бу үлэ кыраайы үөрэтээччилэргэ, айар-суруйар дьоҥҥо, ааҕааччылар киэҥ араҥаларыгар туһуламмыт.
Кинигэҕэ киирии тылы эмиэ биллэр биир дойдулаахпыт, суруналыыс, суруйааччы Бүөтүр Мохсунуоха бэлэмнэбит, үлэни толору билиһиннэрбит, бэйэтин сыанабылын биэрбит:
«Кэнники кэмҥэ Саха сирин сайаҕас, тобуллаҕас өйдөөх-санаалаах дьоно-сэргэтэ бэйэтин былыргы төрүттэрин үөрэтиигэ болҕомтону ордук хото туоһулуур буолла. Итин кинилэр өбүгэлэрин силистэрин-мутуктарын, хантан хаанннахтарый, кимтэн кииннээхтэрин билэргэ дьулуһуулара күүһүрбүтүн көрдөрөр.
Бу маннык хайҕаллаах үлэнэн балачча өр кэмҥэ утумнаахтык дьарыктаммыт биһиги, усуйааналар, аҕа саастаах биир дойдулаахпыт, ытыктыыр-убаастыыр үтүө мааны киһибит, кыраайы үөрэтээччи, суруйааччы Николай Иннокентьевич Попов-Күндүлүн бэйэтин түҥ былыргы төрүттэрин үөрэтиигэ боччумнаах кылааты киллэрдэ, саҥа арыйыылары оҥордо. Кини араас сылларга ити боппуруоска сыһыаннаах «Муустаах байҕал кытылыгар» (2000 с.), «Төрөөбүт төрүт түөлбэбэр» (2003 с.), «Үйэлэри бииргэ туораан» (2012 с.) бэртэхэй кинигэлэри таһааран ааҕаачылар киэҥ биһирибэллэрин ылбыта.
Этэргэ дылы, ытырбытын ыһыктыбат, туппутун төлөрүппэт дьыаныардаах үлэһит, айымньыылаах чинчийээччи Н.И. Попов-Күндүлүн үөһэ ыйыллыбыт кинигэлэринэн астынан-дуоһуйан тохтоон, уоскуйан хаалбакка, ааспыт үйэҕэ Арассыйа эбэ хотун Уһук Хотугу кытылыгар анаан-минээн дьол-соргу көрдөнөн тиийэн кэлэн олохсуйбут, дьиэ кэргэн тэринэн, оҕо-уруу төрөтөн уһуннук олорбут, байан-тайан аар-саарга аатырбыт атыыһыт Санниковтар элбэх дьонноох-сэргэлээх аҕа уустарын тэниппит, чинчийиинэн дьарыктаныыта үтүө түмүктээх буолла.
Кини урут суруйбут кинигэлэрин уонна саҥа булбут матырыйалларын холбуу түмэн, сааһылаан, эбэн-сабан ситэрэн өссө биир саҥа, түмүктүүр кинигэни таһаарарга быһаарынна. Онно көмөлөһөргө миигин көрдөспүтүгэр үөрүүнэн сөбүлэстим».
Ааптар бу кинигэ тахсарыгар үбүлээһининэн көмөлөспүт Российскай Федерация Географическай обществотын Саха сиринээҕи салаатын салайааччытыгарГорохов Александр Васильевичка, Булуҥ улууһун Сииктээх, Усуйаана улууһун Казачье нэһилиэктэрин баһылыктарыгар Кривошапкина Рая Михайловнаҕа, Анисимов Виталий Александровичка, Усуйаана муниципальнай оройуон баһылыгар Сидорин Валерий Юрьевичка уонна урбанньыт Дмитриева Анна Федотовнаҕа махталын тиэрдибит.
Кинигэни билиһиннэриини Депутатскайдааҕы орто оскуолатын учуутала Валентина Захарова ыытта, кэпсэтии быыһыыгар кинигэттэн быһа тардан ааҕан иһитиннэрдэ.
Тэрээһиҥҥэ кыттыыны ааптар кэргэнэ аатырбыт иистэнньэн, норуот маастара Ирина Константиновна Пахомова, кини кыыһа Лена Кулачикова, улуус баһылыгын солбуйааччы Ньургуяна Босикова, киин библиотека директора Туйара Семенова, культура управлениятын салайааччытын солбуйааччыта Мотрена Голикова, Депутатскайдааҕы «Металлург» культура дьиэтин директора Горохова Елена уо.д.а. ыҥырыылаах ыалдьыттар ыллылар.
Тэрийээччилэр — библиотека уонна «Металлург» культура дьиэтин үлэһиттэрэ ыалдьыттарга анаан итии чээйдээх, минньигэс алаадьылаах остуол тардыбыттар, кыра музыкальнай нүөмэрдэри бэлэмнээбиттэр, онон кэлбит дьон маннык кыһамньыттан, үтүөкэннээх тэрээһинтэн олус астыннылар.
Ирина Константиновна Пахомова кэргэнэ Николай Иннокентьевич элбэх үлэни көрсөн бу кинигэтин таһаарбытын туһунан кэпсээтэ, ааптар аатыттан кинигэ презентациятын тэрийбит, итиэннэ кыттыыны ылбыт дьоҥҥо махталын тиэртэ.
Ыалдьыттар бэйэлэрин эҕэрдэлэрин, иһирэх тылларын эттилэр, ааптарга уонна кини кэргэнигэр Ирина Константиновна Пахомоваҕа — икки талааннаах дьоҥҥо — айымньыылаах үлэлэригэр өссө да элбэх ситиһиилэри баҕардылар. Кинигэни илиилэригэр тутан, бу быыччык үлэ мындыр дьарыктан, уустук чинчийииттэн тахсыбыт диэн өссө төгүл сөхтүлэр.
Көрсүһүү түмүгэр хас биирдии ыалдьыкка бу буруолуу сылдьар кинигэни бэлэх ууннулар.
Бэлэмнээтэ Надежда Петрова